Fotoğraf: C. Fried-Bosswell

Erich Fired

Erich Fried 6 Mayıs 1921’de Viyana’da doğdu ve orada büyüdü. Babası nakliyeci, annesi grafikerdi. Lise yıllarında yazmaya başladı. 1938’deki Alman işgaliyle »Avusturyalı bir lise öğrencisiyken kovuşturmaya uğrayan Yahudiye dönüştürüldüğü« zamana dek bir çocuk tiyatrosunda oynadı. Babası Gestapo tarafından öldürüldü. Londra’ya kaçan Fried, sonraki aylarda da annesi ve yetmişin üzerinde insanı İngiltere’ye kaçırdı.

Savaş yıllarında yerine göre, kütüphaneci, süt kimyageri, fabrika işçiliği yaparak ayakta kalmaya çalıştı. Freier Deutscher Kulturbund¹ ve Young Austria², daha sonra Stalincileştiril me-sinden dolayı 1944’de terkettiği Kommunistischer Jugend- verband³ adlı gruplarla birlikte oldu. Aynı yıl, Avusturya PEN’inin göçmen yayınlarında Deutschland adlı ilk şiir kitabı yayımlandı.

Fried, savaştan sonra kurulan birçok yeni dergide, 1950’li yılların ilk yarısında BBC Almanca yayınlarında politik yorumcu olarak çalıştı. 1968’de, BBC’nin değişmeyen soğuk savaş tutumu nedeniyle buradaki işinden ayrıldı. Daha önceyse Dylan Thomas çevirileri, ilk büyük şiir seçkisi Gedichte⁴ ve tek romanı olan Ein Soldat und ein Mädchen⁵ ile ün yapmıştı. 1963’ten buyana ise »47’liler Grubu«na aitti. Shakespeare oyunlarının ilk çevirileri de bu döneme rastlar. Her ne kadar Londra’dan ayrılıp Avusturya ya da Almanya’ya yerleşmeyi düşündüyse de 1950’li ve 60’lı yılların başındaki restorasyon dolayısıyla bu düşünceden vazgeçti.

1966’da, politik şiir üzerine (kendi arkadaşları arasında da) uzun tartışmalara yolaçan und Vietnam und⁶ adlı şiir kitabı yayımlandı. Bunu izleyen yıllarda çok dolaştı. Konuşmalar, tartışma ve dayanışma etkinliklerine katıldı. Birçok siyasi sorun karşısında tavır aldı. (Basının tekelleşmesi, Prag baharının bastırılması, İsrail ve Filistinliler, polis saldırıları, politik tutukluların cezaevi koşulları.) Ve sonucunda birçok iftira, sansür ve mahkeme davalarıyla uğraştırıldı. Siyasi düşmanı karşısında daima anlayışlı ve sevecen davranan Fried’in sevemeyeceği kadar çok düşmanı oldu.

1977 yılında ilk önemli ödülü olan »Prix International des Editeurs«ü⁷ aldı. 100 Gedichte ohne Vaterland⁸ adlı kitap bir sonraki yılda, ödülü veren yayınevlerince yedi dilde birden yayımlandı. Ancak 1979’da yayımlanan Liebesgedichte⁹ adlı kitabı daha da başarılı oldu.

1986’da 29 düz yazıdan oluşan anılarını yayımladı. (Mitunter sogar Lachen¹⁰ 1992 güzünde yeniden yayımlandı.)

Fried, Bremen Edebiyat Ödülü, Avusturya Devlet Ödülü, Georg Büchner Ödülü gibi büyük edebiyat ödüllerine ve üne ancak uzun zamandır ağır hastayken ve altmışını geçtikten sonra ulaştı.

Erich Fried, 22 Kasım 1988’de Almanya’daki bir okuma gezisi sırasında öldü ve Londra’da Kensal Green mezarlığında toprağa verildi.

  ¹ Özgür Alman Kültür Birliği
  ² Genç Avusturya
  ³ Komünist Gençlik Birliği
  ⁴ Şiirler
  ⁵ Bir Asker ve Bir Kız
  ⁶ ve Vietnam ve
  ⁷ Uluslararası Yayıncılar Birliği Ödülü
  ⁸ Vatansız 100 Şiir
  ⁹ Sevgi Şiirleri
¹⁰ Güldüğümüz de Oldu

(Kaynak: Erich Fried ● Sevgi Şiirleri (Verlag Klaus Wagenbach, 1995)